Oude Bildtzijl
Friesland Niet ver van de Friese Waddenkust, ca. 15 km ten noorden van Leeuwarden, nr. 37 op de kaart
Wie in Oude Bildtzijl een praatje maakt met een van de bewoners, zal het opvallen dat hier een heel ander soort taal wordt gesproken dan elders in Friesland: een eigenaardig mengsel van Hollands en Fries. De oorzaak daarvan houdt verband met het ontstaan van Het Bildt, de streek waartoe Oude Bildtzijl be hoort. Tot in het begin van de 16e eeuw was deze streek namelijk de monding van een zijarm van de Waddenzee, de tot Sneek toe het land in reikende Middelzee. De inpoldering van deze delta vond plaats onder leiding van vier edelen uit de Alblasser- waard (Zuid-Holland), en nadien vestigden zich hier veel Hollanders.
Oude Bildtzijl (in het Fries: Alde Syl) ligt een paar km ten oosten van St.-Annaparochie, de hoofdplaats van de tegenwoordige gemeente Het Bildt. Het is nu een stil dorpje, dat economisch wat in de versukke ling is geraakt doordat de jongere generatie er sedert de jaren vijftig geen werk meer kan vinden in de ge mechaniseerde landbouw en veeteelt. Maar voor die tijd was Oude Bildtzijl een bloeiende agrarische ge meenschap, en tot in de 17e eeuw dank zij een ver binding met zee een handelshaven van belang.
Het ‘zijl’ in de naam van het dorp duidt op een oude sluis in het midden van Oude Bildtzijl, die thans als brug over de vaart dienst doet. Die sluis — door de inwoners ‘pijp’ genoemd - heeft Friesland meermalen voor watersnoden behoed. Soms moes ten er echter spectaculaire beslissingen worden genomen om doorbraak te voorkomen. Bij de Kerst- vloed van 1717 liet timmerman Krelis Annes Tjep- kema een compleet huis afbreken en het puin voor de sluisdeuren werpen. In 1825 deed Tjeerd Tyssen Polstra hetzelfde met een ringmuur. Ter herinne ring hieraan is een straat naar hen genoemd.
De enige toren van het dorp — op het doops gezinde kerkgebouw de ‘Vermaning’ - is indirect te danken aan een blijde gebeurtenis op 30 april 1909: de geboorte van prinses Juliana. De klokkeluidster ging het ‘luidklokje’ op het schoolgebouw met zoveel geestdrift te lijf dat het onherstelbaar onklaar raakte.
Omdat de ‘Vermaning’ toen toch net verbouwd werd, besloot men er een torentje op te zetten.
Bezienswaardigheden^
Dorpskern met nog enkele oude gevels. Ten westen van het dorp de Oude Bildtdijk met uitzicht op bloembollenvelden. Doopsgezinde Kerk de ‘Vermaning’, uit 1806. Te bezichtigen op aanvraag bij de koster.