Mijn ontdekkingstocht door de prehistorische vuursteenmijn in Rijckholt
Dichter bij de prehistorie kun je niet komen! Samen met een enthousiaste gids reis je door tijd en landschap. Leer over de geschiedenis, landschap, archeologie, geologie en natuur.
Deze 2,5 uur durende excursie is geschikt voor bezoekers van alle leeftijden.
Deze site
Volg ons op
Aan de rand van het Maasdal ten zuiden van Maastricht ligt het dorpje Rijckholt. Hier vind je het klassieke trio van kerk, kasteel en klooster. Vanuit de doorgaande weg spreekt de historie van Rijckholt uit de oude gevels van boerenhoeves. Daar waar de bebouwing ten westen van de weg stopt, kijk je uit over het prachtige Savelsbos.
Het Savelsbos herbergt de grootste schat van Rijckholt. Hier ligt het oudste archeologische en industriële monument van Nederland, de vuursteenmijn van Rijckholt. Deze mijn is prehistorisch en zo’n 6000 jaar geleden aangelegd om vuursteen te winnen. Deze keiharde steensoort werd onder andere gebruikt om bijlen en ander gereedschap van te maken.
Bestel in onze webshop
Ga ontspannen op pad met een Visit Zuid-Limburg brochure of kaart en verrijk je route met verdiepende verhalen over de hotspots, de prachtige regio en de leukste tips voor onderweg.
Langs Vuursteen in het Savelsbos
Stap in de wereld van vuursteen, een uniek materiaal dat al sinds de prehistorie door de mens wordt gebruikt. Deze vuursteenwandeling van ca. 5 kilometer leidt je door het diepe Maasdal naar het bijna 100 meter hoger gelegen plateau.
Bij het dorp Rijckholt, in de gemeente Eijsden-Margraten, ligt verborgen in het Savelsbos een uniek historisch monument: de prehistorische vuursteenmijn. Ongeveer 6000 jaar geleden, in de steentijd, werd hier op grote schaal vuursteen gedolven voor het vervaardigen van gebruiksvoorwerpen en pijlpunten. Door de exploitatie van dit unieke gebied gedurende meer dan duizend jaar is er een uitgebreid gangen- en schachtencomplex ontstaan van waaruit de prehistorische mens zijn belangrijkste grondstof, vuursteen, haalde. Rijckholter vuursteen is teruggevonden van Noord Duitsland tot aan de Alpen.
Excursie
Onze reguliere excursie duurt ongeveer 2.5 uur. Onder leiding van een enthousiaste gids wandelen we door veld en bos naar de vuursteenmijn met onderweg aandacht voor geologie, archeologie, natuur en landschap. In de bezoekersgangen kunnen de bezoekers een kijkje nemen in het prehistorische mijnlandschap. De gids vertelt het boeiende verhaal van deze mijn en de herontdekking van dit unieke complex.
1. Reguliere excursie
2. Rondom de mijn
De excursies naar de vuursteenmijn zijn op de dagen zoals die in de hierbij afgebeelde agenda in gekleurde bolletjes weergegeven zijn.
De starttijden van de excursie zijn op:
- alle woensdagavonden in april en september om 18:30
- alle woensdagavonden van mei tot en met augustus om 19:00
- alle zaterdagmiddagen om 14:00
- alle zondagmiddagen om 14:00
In de vakantieperioden zijn er extra excursies op:
- dinsdagmiddagen om 14:00
- woensdagochtenden om 10:00
- woensdagmiddagen om 14:00
- donderdagavonden om 19:00
- zaterdagochtenden om 10:00
Het startpunt van de excursie
- Op de dinsdag start de excursie vanaf Camping de Bosrand, Moerslag 4, 6265 NC Sint Geertruid.
- Op de woensdag, donderdag, zaterdag en zondag is de start van de excursie vanaf de grote gratis parkeerplaats aan de Rijksweg 184, 6247 AN Rijckholt.
Bij de startplaats wacht de gids u op. Graag een kwartiertje voor aanvang van de excursie aanwezig zijn. De excursie duurt 2.5 uur.
De excursie bestaat uit een wandeling van 1.5 km à 2 km (Op dinsdag ruim 4 km) naar de mijn over veld- en bospaden, een bezoek ondergronds aan de mijn en tenslotte de terugwandeling. Vanwege het hoogteverschil tijdens de wandeling en de oneffenheden op de route is deze excursie niet geschikt voor mensen die moeilijk ter been zijn.
De mijn is ondergronds 11° C koel. Warme kleding en wandelschoenen zijn aan te bevelen, ook in de zomer. Er is voldoende verlichting aanwezig in de mijn en er hoeft niet geklommen of gekropen te worden. De excursie is geschikt voor alle leeftijden en er is speciale aandacht voor kinderen. Honden mogen mee, mits aangelijnd.
Tijdens het ondergrondse bezoek zijn de prehistorische gangen te zien, is een schacht te zien waar de mensen in de prehistorie omhoog en omlaag gingen, zijn werktuigen te zien die de prehistorische mensen gebruikt hebben, is te zien hoe vuursteen vroeger ontstaan is, hoe de mijn in de jaren 60 opgegraven is en nog veel meer. Meer informatie over deze onderwerpen is via het hoofdmenu boven te vinden.
3. Unieke natuur
Belangrijke informatie
De mijn is ondergronds 11° C koel. Warme kleding en wandelschoenen zijn aan te bevelen, ook in de zomer.
Er is voldoende verlichting aanwezig in de mijn en er hoeft niet geklommen of gekropen te worden. De excursie is geschikt voor alle leeftijden en er is speciale aandacht voor kinderen. Honden mogen mee, mits aangelijnd.
Vanwege het hoogteverschil tijdens de wandeling en de oneffenheden op de route is deze excursie niet geschikt voor mensen die moeilijk ter been zijn.
In extreme weersomstandigheden kan de excursie komen te vervallen.
Verborgen in het Savelsbos liggen de unieke, prehistorische vuursteenmijnen. Zo’n 6000 jaar geleden groeven mensen hier naar vuursteen om er vervolgens gebruiksvoorwerpen en pijlpunten van te maken. Vuursteen was een ideale grondstof, het splijt gemakkelijk en heeft scherpe breukranden. In eerste instantie groeven mensen kuilen om naar vuursteen te zoeken, later gingen mensen ook diep de grond in. Zo ontstond een uitgebreid complex van ondergrondse schachten en mijngangen.
Tijdens de excursie wordt over het landschap, de geschiedenis, de geologie en de archeologie van het Maasdal, het Zuid-Limburgse Heuvelland en het boeiende verhaal van de opgraving verteld.
In de bezoekersgang kun je een kijkje nemen in de mijn en vertelt de gids over deze getuige van lang vervlogen tijden. Je wandelt door het prachtige Savelsbos over begaanbare wandelpaden naar de vuursteenmijn.
Tussen 1 april en 1 oktober vinden er iedere woensdagavond, zaterdagmiddag en zondagmiddag excursies plaats. Tijdens de vakanties (Pasen, juli-augustus, et cetera) vinden er op meerdere tijdstippen excursies plaats. Je kunt de boekingspagina voor de exacte data en tijden raadplegen.
Vertrekpunt:
- Woensdag, donderdag, zaterdag en zondag: op de parkeerplaats tegenover Eetcafé Riekelt (Rijksweg 186, Rijckholt)
- Dinsdag: Op de parkeerplaats bij Camping de Bosrand, Moerslag 4, 6265 NC Sint Geertruid
Verzamelen: liefst een kwartier voor aanvang. Het ticket van de VVV kun je uitprinten en aan de gids geven of op je smartphone plaatsen en aan de gids tonen.
Voor familie-, bedrijfs- en andere groepsexcursies kun je direct contact opnemen via e-mail of telefonisch. Bijzonderheden: je dient als deelnemer goed ter been te zijn. De vuursteenmijn is helaas niet te bezichtigen voor rolstoelgebruikers in verband met onverharde wegen. Ook dien je voor degelijk schoeisel en warme kleding te zorgen, ook in de zomer, in de mijn is het altijd koel. Er is voldoende verlichting, er wordt niet geklommen of gekropen. In de maanden april en september is een zaklamp handig, deze kun je tijdens de avondexcursies meenemen.
De excursie duurt tweeënhalf tot drie uur. Je wordt in groepjes van maximaal vijftien personen per gids verdeeld. De prijs voor volwassenen bedraagt € 8,- en voor kinderen tot elf jaar: € 6,-.De excursie naar de Prehistorische Vuursteenmijn in Rijckholt wordt georganiseerd door De Stichting Ir. D.C. van Schaik.
Groepsgrootte maximaal 15 personen
Duur 2,5 uur
----------------------------------------------
Wandelroute Savelsbos
wandelroute
OV-stapper Savelsbos
Kaarsrechte kalksteenwanden, idyllische dorpen en fantastische uitzichten in een uniek heuvellandschap: tijdens de OV-stapper Savelsbos kom je in aanraking met alles wat Zuid-Limburg zo aantrekkelijk maakt.
Land van kalk
Vanaf NS-station Maastricht en over het alom bekende Pieterpad loop je naar het pittoreske Bemelen. Net voordat je het dorp in loopt, zie je aan je linkerkant torenhoge kalksteenwanden. De uitgezaagde kalksteenblokken werden veelal gebruikt voor de aanleg van huizen en kastelen. Nog steeds kom je op veel plekken kalkstenen bouwwerken tegen. Kijk tijdens het wandelen dus goed om je heen! Via smalle wegen vervolg je je weg naar Cadier en Keer. In het weekend is er geen betere lunchplek denkbaar dan Landgoed Heerdeberg. Dit restaurant, waarvoor je kort moet afwijken van de wandelroute, heeft een geweldig terras, een buitenkeuken en een groente- en theetuin in de schaduw van een oude mergelwand.
Grootste ondergrondse vuursteenmijn ter wereld
Met een volle buik zoek je de holle wegen op. Het lijkt alsof deze wegen, die typisch zijn voor het Limburgse landschap, door de mens zijn uitgegraven. Niets is minder waar. Door uitspoeling, een proces waarbij neerslag een natuurlijke weg omlaag vindt, zijn in de lengterichting van dalen holle wegen met verticale bermen ontstaan. Ook de hellingen in het Savelsbos ogen soms verticaal. Omdat het bos vanwege zijn reliëf ongeschikt was voor landbouw, verkeert het nog in een oorspronkelijke staat en zie je nog echte woudreuzen. Aan de rand van het Savelsbos vind je de Prehistorische Vuursteenmijn Rijckholt, één van ’s werelds grootste ondergrondse vuursteenmijnen. Duizenden jaren geleden toverden vuursteenwerkers het goed bewerkbare gesteente om tot bijlen, messen, speerpunten en andere gereedschappen. Boek een excursie als je achter de spijlen wil kijken.
-----------------------------
In het Regionale Infocentrum Mijn Rijckholt duik je diep in de mooie zaken van de regio. Er is informatie te vinden over de geologie, de archeologie, het landschap en de mens van het Maasdal, van de dalhellingen en van de plateaus.
In Mijn Rijckholt wordt ontdekt dat in al deze zaken vuursteen een grote rol speelt. Dit wordt goed zichtbaar gemaakt met afbeeldingen en filmpjes.
Het belangrijkste onderdeel is een prehistorische vuursteenmijn die je laat zien hoe in de prehistorie vuursteen ondergronds gewonnen werd.
In het Informatiecentrum Mijn Rijckholt kun je heel goed beleven hoe het is om in een ondergrondse prehistorische vuursteenmijn te zijn.
Let op! Op 13, 14 en 15 september vindt in Rijckholt het Liberation Weekend plaats in verband met 80 jaar bevrijding van Zuid Limburg. Tijdens deze dagen is de grote parkeerplaats in Rijckholt in gebruik voor een demonstratie van legervoertuigen uit de Tweede Wereldoorlog. Dit is heel boeiend om te bezoeken. Voor meer informatie: raadpleeg de website.
Voor de excursie naar de vuursteenmijn betekent dit dat de parkeerplaats als excursie vertrekpunt van 9 september tot en met 17 september bezet is, dit in verband met de opbouw en na afloop het afbreken van de show.
De excursie vertrekt daarom van 9 september tot 17 september niet vanaf de parkeerplaats maar vanaf het Informatiecentrum Mijn Rijckholt, 50 meter verderop (Rijksweg 186, Rijckholt). Dit is bij de ingang van de kerk. Denk aan extra tijd die nodig is omdat parkeren in Rijckholt tijdens deze dagen lastig zal zijn.
Wandelroute Savelsbos
wandelroute
OV-stapper Savelsbos
Kaarsrechte kalksteenwanden, idyllische dorpen en fantastische uitzichten in een uniek heuvellandschap: tijdens de OV-stapper Savelsbos kom je in aanraking met alles wat Zuid-Limburg zo aantrekkelijk maakt.
Land van kalk
Vanaf NS-station Maastricht en over het alom bekende Pieterpad loop je naar het pittoreske Bemelen. Net voordat je het dorp in loopt, zie je aan je linkerkant torenhoge kalksteenwanden. De uitgezaagde kalksteenblokken werden veelal gebruikt voor de aanleg van huizen en kastelen. Nog steeds kom je op veel plekken kalkstenen bouwwerken tegen. Kijk tijdens het wandelen dus goed om je heen! Via smalle wegen vervolg je je weg naar Cadier en Keer. In het weekend is er geen betere lunchplek denkbaar dan Landgoed Heerdeberg. Dit restaurant, waarvoor je kort moet afwijken van de wandelroute, heeft een geweldig terras, een buitenkeuken en een groente- en theetuin in de schaduw van een oude mergelwand.
Grootste ondergrondse vuursteenmijn ter wereld
Met een volle buik zoek je de holle wegen op. Het lijkt alsof deze wegen, die typisch zijn voor het Limburgse landschap, door de mens zijn uitgegraven. Niets is minder waar. Door uitspoeling, een proces waarbij neerslag een natuurlijke weg omlaag vindt, zijn in de lengterichting van dalen holle wegen met verticale bermen ontstaan. Ook de hellingen in het Savelsbos ogen soms verticaal. Omdat het bos vanwege zijn reliëf ongeschikt was voor landbouw, verkeert het nog in een oorspronkelijke staat en zie je nog echte woudreuzen. Aan de rand van het Savelsbos vind je de Prehistorische Vuursteenmijn Rijckholt, één van ’s werelds grootste ondergrondse vuursteenmijnen. Duizenden jaren geleden toverden vuursteenwerkers het goed bewerkbare gesteente om tot bijlen, messen, speerpunten en andere gereedschappen. Boek een excursie als je achter de spijlen wil kijken.
Vruchtbaar uitzicht
Rond Eijsden wordt het landschap gedomineerd door hoogstam- en laagstamboomgaarden. Wil jij de beschutte velden in vol ornaat zien? Het beklimmen van Uitkijktoren Mescherhei werpt zijn vruchten af – vanaf negen meter hoogte zie je de boomgaarden en eindbestemming Eijsden liggen.
Van Station Maastricht Naar Station Eijsden Afstand 23 km Bezienswaardigheden Kalksteenwanden in Bemelen, prehistorische vuursteenmijn Rijckholt, (hoogstam)boomgaarden in Gronsveld Honden mee? Ja, aangelijnd Download hier de route
Meer tips voor mooie wandelingen in Nederland?
Ga naar ns.nl/dagjeuit
Plan je reis van deur tot deur
Met de NS-app regel je je hele reis van thuis tot het startpunt van de wandeling, met het vervoer dat jij wilt gebruiken. Of je nu met de trein, bus, metro of tram reist. Of met de fiets. Je kiest zelf hoe je op je bestemming komt!